COĞRAFİ İŞARETLİ ÜRÜNLERİN İHRACATA KATKISI


Ayşegül AK

Ayşegül AK

Okunma 02 Ekim 2019, 13:38

Coğrafi işaretler, ihracat potansiyelleri yüksek ürünlerdir. Pazarlama stratejileri ile coğrafi işaretli ürünlerin tanıtımlarının yapılması, dış ticarete konu diğer ülke malları içerisinde üstünlük sağlayarak öne geçmelerine vesile olacaktır.

İkinci Uluslararası Coğrafi İşaretli Ürünler Zirvesi geçtiğimiz ay Ankara’da yapıldı. ATO Başkanı Gürsel Baran’ın açılış konuşmasını yaptığı etkinlikte, coğrafi işaretli ürünlerin dünyada yaklaşık 200 milyar doları aşan bir pazar büyüklüğüne sahip olduğu belirtildi. Evrensel tanımlamaya göre coğrafi işaretler; “Belirgin bir niteliği, ünü veya diğer özellikleri yönünden kökeninin bulunduğu yöre, alan, bölge ya da ülke ile özdeşleşmiş bir ürünü gösteren işaretlerdir”. Coğrafi işaretler, Aydın inciri,  Antep baklavası, Malatya kayısısı, Hereke halısı gibi benzerlerinden farklılaşmış ve bu farklılığı, ününü kazandığı yöreye borçlu olan, katma değeri yüksek ürünler oldukları için ihracat potansiyelleri yüksek ürünlerdir. Coğrafi işaretler ile ayırt edicilik yanı sıra sürdürülebilir ürün kalitesi sağlanır.

İki Gruba Ayrılıyor

Bu bağlamda coğrafi işaretler, menşe adı ve mahreç işareti olarak iki gruba ayrılır. Tüm veya esas özelliklerini coğrafi sınırları belirlenmiş bir bölgeden veya bu coğrafi alana özgü doğal ve beşerî unsurlardan alan, üretimi, işlenmesi ve diğer işlemlerin tümü bu coğrafi alanın sınırları içinde gerçekleşen ürünleri tanımlayan adlar menşe adıdır. Örneğin Anamur muzu, Akşehir kirazı, Antep fıstığı bunlardan birkaçıdır. Coğrafi sınırları belirlenmiş bir yöre, bölge veya ülkeden kaynaklanan, belirgin bir niteliği, ünü bu coğrafi alan ile özdeşleşen, üretimi, işlenmesi ve diğer işlemlerinden en az biri belirlenmiş coğrafi alanın sınırları içinde yapılan ürünleri tanımlayan adlar ise mahreç işaretidir. Mahreç işaretlerinin, ürünün özelliklerinden en az biri o yöreye ait olmakla birlikte, yöre dışında da üretilebilmesi de mümkündür. Mahreç işaretine Antep baklavası, Kars el halısı, Soğanlı bez bebekleri, Rize bezi,  Adana kebabı ve  Antakya sürkü  örnek gösterilebilir. Belirli bir yöreyle özdeşleşmiş bu ürünleri belirleyen temel nitelikler, tipik ve kaliteli ürünler olmaları ve belli bir bilinirliğe ve üne sahip bulunmalarıdır.

Ürüne Pazarlama Gücü Katar

2018 yılında itibariyle ihracatımız 168 milyar 100 milyon dolara ulaşmıştır. İhracatın toplam miktarı kadar kilogram başına değer de çok önemli bir husustur. İhracat rakamları hem nitelik hem nicelik olarak yakinen takip edilmelidir. Toplam ihraç birim fiyatı 1,29 dolar iken sanayi ürünleri için kilogram fiyatı 1,73 dolardır. Toplam ihracat miktarını artırmak yanında birim fiyatı yukarıya çekebilmek de temel ekonomik hedefler arasındadır. Katma değerli üretim açısından ihracat potansiyeli yüksek ürünlerin sayısının artırılması ve üretiminin yaygınlaştırılması mevcut potansiyeli ortaya çıkarmak bakımından yararlı olacaktır. 2018 yılı rakamları ile dünya mal ihracatı içinde yüzde 0,90 olan  Türkiye’nin payının artırılması;  katma değerli üretim yanında, uygun tanıtım stratejileri geliştirilen ürünlerin dış satım hacimlerinin yükseltilmesiyle de mümkün olabilecektir. Bu açıdan bakıldığında,  bir fikri mülkiyet hakkı ve resmi bir kalite işareti olan “coğrafi işaret” ürüne pazarlama gücü katar. Tüketicinin kalite açısından hakları korunurken, üreticinin de üretiminin sürdürülebilirliğini ve dolayısıyla kazancını koruyarak coğrafi işaretli ürünler,  ihracat potansiyeli yüksek ürünlere dönüşür.

Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.