Covid-19 Pandemisinde Gözden Kaçmaması Gereken Büyük Tehlike: Keneler


Dr. Serap Erdem

Dr. Serap Erdem

Okunma 09 Ağustos 2020, 00:28

Açık alanlarda daha fazla vakit geçirme ihtiyacı duyduğumuz bugünlerde, özellikle yeşilliğin yoğun olduğu bölgelerde oluşan kene tehlikesi hakkında bilinçli olunmalı. Keneden korunmak için ise bazı önlemler almak gerekiyor.

Bugünlerde bir yandan Covid-19 salgınıyla mücadele ederken bir yandan da Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) ile karşı karşıyayız. Üstelik KKKA da tıpkı Covid-19 gibi sinsice bulaşan ve ölüme yol açan tehlikeli bir hastalık. Kene vakaları arttığında merak edilen ‘KKKA nasıl bulaşır?’, ‘Kene ısırığını neden hissedemiyoruz?’, ‘Kene ile mücadelede ilaçlama işe yarıyor mu?’ gibi sorulara bir halk sağlığı hekimi olarak cevap vereceğim.

Hiç Fark Edilmezler

Keneler 225 milyon yıldır dünyamızda yaşayan zorunlu parazitlerdir. Bu zaman dilimi içerisinde geliştirdikleri adaptasyon yetenekleri sayesinde günümüzde de yaşayan canlılardır. Kene tükürüğünün içerdiği pıhtılaşma önleyici, uyuşturucu, alerji önleyici, bağışıklık sistemi baskılayıcı gibi maddeler hiç fark edilmeden hayvanlardan ve insanlardan kan emmelerini sağlarlar. Keneler diğer hayvanları sadece konak olarak değil, farklı alanlara göç etmek için de kullanır; bu sayede dünya üzerinde yayılımlarını genişletebilirler. Örneğin bazı kuşlara ya da memelilere tutunurlar; ama kan emmezler, o canlıyı sadece farklı yerlere gidebilmek için kullanırlar. Kenelerin kimyasallara karşı geliştirdikleri direnç nedeniyle ilaçlama ile mücadele edilmesi mümkün değildir.

Keneden Korunmak İçin Neler Yapılmalı?

Özellikle yaz ve sonbaharda görülen KKKA hastalığı kene tutunması veya keneyle temas sonucunda bulaşabilen bir enfeksiyon hastalığı. Hastalık, virüs taşıyan hayvanların ve hasta kişilerin kan ve vücut sıvılarıyla korunmasız temas sonucunda da insanlara bulaşabiliyor. Hastalık kontrolünde kişisel korunma önlemleri büyük önem taşıyor. KKKA’dan korunmak için şu kurallara dikkat edilmesi gerekiyor:

- Tarla, bağ, bahçe, orman ve piknik alanları gibi kene yönünden riskli alanlara gidilirken, mümkün olduğu kadar vücudu örten giysiler giyilmeli.

- Pantolon paçaları çorapların içerisine sokulmalı.

- Kenelerin elbise üzerinde rahat görülebilmesi için açık renkli kıyafetler tercih edilmeli.

- Kene yönünden riskli alanlardan dönüldüğünde, vücutta kene olup olmadığı kontrol edilmeli.

- Kene yapışmışsa, hiç vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurmalı. Sağlık çalışanı, çıplak elle dokunmamak şartıyla vücuda tutunduğu en yakın yerden tutarak uygun bir malzeme ile çıkarmalı.

- Hayvanların kanlarına, vücut sıvılarına veya dokularına çıplak elle temas edilmemeli.

- Kenenin üzerine kolonya, gaz yağı dökülmemeli.

Yapışan Keneyi Kim Çıkarmalı?

Kenenin vücuttan bir sağlık çalışanı tarafından çıkarılması gerekir. Kene bir cımbız yardımı ile vida gibi çevrilerek çıkarılır. Çıkarılan kene ise incelenmek üzere ilgili merkeze gönderilir. Hastaya kan sayımı ve karaciğer testleri yapılır, herhangi bir belirti oluşması durumunda ise hastaneye başvurması önerilir ve bu testler tekrarlanır. Bu testlerde bozulma varsa, virüs tanısı için gerekli merkezlere hastadan kan gönderilir.

KKKA Hastalığının Kuluçka Süresi Kaç Gündür?

Kene ısırmasına bağlı olarak görülen Kırım Kongo Kanamalı Ateşi hastalığı ise sadece insanlarda görülür. Kuluçka süresi yani kene ısırmasından sonra hastalığın belirtilerinin ortaya çıkma süresi 3-7 gündür. Daha sonra ilk 7 güne kadar kas ağrıları, ateş, bulantı, kusma ve ishal oluşabilir. Baş ağrısı, sersemlik ve 41 dereceye kadar varabilen ateş olur, yedinci günden sonra kanamalar başlar. Bazen de herhangi bir belirti görülmeyebilir.

Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.