REZERV KADAR PAZAR: BOR


Rahmi İncekara

Rahmi İncekara

Okunma 04 Kasım 2019, 16:49

Dünya bor rezervlerinin yüzde 73’ü Türkiye’de bulunur. Türkiye’nin kendi madenini kendi teknolojisi, kendi insan kaynağı, kendi bilgi ve birikimiyle işlemesini ifade eden bor karbür, düşük yoğunluğu ve yüksek ısıya dayanma özelliği ile savunma sanayisinin yerlilik oranının artırılmasına büyük oranda katkı sunar.

Bor, atom numarası 5 ve kimyasal sembolü B olan kimyasal element olup bir yarı metaldir. Doğadaki bileşiklerinin suda çözünürlüğü nedeniyle bor, bazı bölgelerde yüksek yoğunlukta bulunabilir. Dünya bor rezervlerinin yüzde 73’ü Türkiye’de bulunur. Türkiye’de rezerv açısından en çok bulunan bor mineralleri Tinkal ve Kolemanit’tir. Türkiye’de Tinkal yatakları Eskişehir’de, kolemanit yatakları ise Kütahya, Balıkesir ve Bursa’da bulunur.  2840 sayılı Kanun ile Türkiye’de bor ve bor ürünlerinin üretilmesi, işletilmesi ve pazarlanması faaliyetleri Eti Maden tarafından yürütülür. Eti Maden’in toplam rafine bor üretim kapasitesi yaklaşık 3 milyon tondur. Bor ürünleri Türkiye’de; yüzde 36 cam, yüzde 31 seramik, yüzde 9 temizlik- deterjan, yüzde 7 tarım, yüzde 4 tutkal ve yüzde 14 pay ile diğer alanlarda kullanılır. Eti Maden, yurt içi bor taleplerinin tamamını karşılar. Eti Maden ve savunma sanayi alanında faaliyet gösteren özel sektörün katılımıyla TRBOR Bor Teknolojileri A.Ş. şirketi kuruldu ve şirkete Eti Maden yüzde 33 pay ile iştirak etti.

70 Milyon Dolarlık Yatırım

Türkiye’nin sahip olduğu zengin bor madeninin ekonomik değerini yükseltecek ilk Bor Karbür Tesisi’nin kurulumuna Bandırma'da başlandı. 70 milyon dolar yatırımla kurulan Bor Karbür Tesisi’nin, 24 ayda tamamlanması bekleniyor. Bor Karbür Tesisi’nde 250 kişilik bir istihdam da planlanıyor.  Tesiste ilk etapta yılda bin ton kapasiteyle bor karbür üretimi gerçekleştirilmesi düşünülüyor. Türkiye’nin kendi madenini kendi teknolojisi, kendi insan kaynağı, kendi bilgi ve birikimiyle işlemesini ifade eden bor karbür, düşük yoğunluğu ve yüksek ısıya dayanma özelliği ile savunma sanayisinin yerlilik oranının artırılmasına büyük oranda katkı sunar. Bor karbür helikopterler, uçaklar, top namlusu, askeri kıyafetler ve personel koruyucu yeleklerin zırhlanması gibi askeri amaçlı malzemelerde yoğunlukla kullanılacaktır. Aşınmaya dayanıklı makine ve seramik parçalarının üretiminde ve nükleer uygulamalarda da bor karbür aktif olarak yer alacaktır.

Büyük Katma Değer Sağlıyor

Türkiye ekonomisine sağlanan katma değer; bor karbür gibi ürünlerde 150 katına, bu ürünlerin kullanıldığı zırh yapımında 500, nükleer gibi sektörlerde ise 2 bin kata kadar çıkabilir. Kolemanit bor, dünyanın en kaliteli hammadde ürünü olup, ortalama pazarı ton başına 200 dolar civarındadır. Bor işlenip toz haline getirilerek, borik asite dönüştürüldüğünde, dünya piyasasında tonu 600 dolar civarı olan bir ürün halini alır. Elmastan sonraki en sert ve dayanıklı element olan bor karbür ingotun, sanayi ve endüstride tonu yaklaşık 40 bin dolar değerindedir. Türkiye topraklarındaki zengin rezerviyle dünyanın ilgisini Türkiye üzerinde toplayan bor madeni, Enerji Bakanlığı'nın  “Milli Enerji ve Maden Politikası” çerçevesinde, “Rezerv Kadar Pazar” stratejisiyle, Eti Maden’in 2018 yılında ilk kez ulaştığı 1 milyar dolarlık satış gelirini katlamayı hedefler. Mevcut durumda Eti Maden bor ticaretinde yüzde 59’luk pazar payına sahip olması nedeniyle, Bor Karbür Tesisi ile bor ticaretinde pazar payının yüzde 75’in üzerine çıkarılması amaçlanır.

Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.