ZORUNLU KARŞILIKLAR İLE KREDİ TEŞVİĞİ


Ayşegül AK

Ayşegül AK

Okunma 06 Ocak 2020, 11:01

Aralık ayında, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından bankaların yıllık kredi büyüme oranına göre zorunlu karşılık oranlarında düzenlemeye gidildi. 19 Ağustos 2019 tarihinde ilan edildiği üzere, yeni düzenleme ile kredi büyümesi hesaplanmasında Türk lirası nakdi kredilerin reel değişimi dikkate alınacak.

Aralık ayı içerisinde makro finansal risklerin azaltılmasına yönelik yeni adımlar atıldı. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından, zorunlu karşılıklar hakkında tebliğde değişiklik ile bankaların yıllık kredi büyüme oranına göre zorunlu karşılık oranlarında düzenlemeye gidildi. Öncelikle zorunlu karşılıkların önemine bakacak olursak; en basit anlatımla zorunlu karşılıklar bankaların topladığı mevduatların bir kısmının merkez bankası bünyesinde bloke edilen kısmıdır. Bankalar topladığı mevduatları krediye dönüştürerek kendilerine gelir yaratırlar. Zorunlu karşılık oranı arttıkça bankaların verebileceği kredi miktarının azalacağı açıktır. Bu da doğrudan para tabanına yani dolaşımdaki para miktarına etki eder. Dolayısıyla merkez bankası zorunlu karşılık oranını azaltarak dolaşımda olan para miktarını artırabilirken, azaltarak da dolaşımdaki para miktarını düşürebilecektir. Böylelikle zorunlu karşılık oranları son derece aktif kullanılan bir para politikası aracı olur.

Temel Para Politikası Aracı Kısa Vadeli Faiz Oranları

Aralık ayı içerisinde, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası bu konuda bir basın açıklaması yaparak, zorunlu karşılık oranlarını bankaların verdiği kredilerin artışıyla ilişkilendirdi. Açıklamada belirtildiği üzere, Merkez Bankası’nın temel para politikası aracı kısa vadeli faiz oranlarıdır. Zorunlu karşılıklar ise temel para politikası aracını destekleyici, döngü karşıtı makro ihtiyati bir araç olarak esnek ve etkin bir şekilde kullanılır. Bu çerçevede, 19 Ağustos 2019 tarihinde ilan edildiği üzere, Türk lirası zorunlu karşılık oranları ve Türk lirası cinsinden tesis edilen zorunlu karşılıklara ödenecek faiz/nema oranı, Türk lirası cinsi nakdi kredilerin yıllık büyüme oranları ile ilişkilendirilmiştir. 2019 yılı ikinci yarısında başlayan kredi arz ve talep koşullarındaki olumlu görünümün 2020 yılında da devam edeceği ve kredi artışının 2020 yılı enflasyon hedefi ve büyüme öngörüleri ile uyumlu ve asıl olarak Türk lirası krediler kaynaklı gerçekleşeceğinin beklendiği belirtilmiştir.

Reel Değişim Dikkate Alınacaktır

Yeni düzenlemeyi en temel noktaları ile özetleyecek olursak; kredi büyümesi hesaplanmasında Türk lirası nakdi kredilerin reel değişimi dikkate alınacaktır. Yıllık reel kredi büyüme oranının temel kriter olmasıyla, üretim ve yatırımla ilişkisi kuvvetli olan uzun vadeli ticari krediler ile ithalatla ilişkisi zayıf olan uzun vadeli konut kredileri teşvik edilecektir.

Bankaları Kredi Vermeye Teşvik Edecek

Bankalar için de mevduatların büyük kısmının bloke olmaksızın serbest kalarak krediye dönüşümüyle kâra geçeceği açıktır. Zorunlu karşılık oranlarının düşük olması ve ödenen nema faiz oranının yüksek olması bankaları kredi vermeye teşvik edecektir. Yapılan düzenleme ile Merkez Bankası’nın enflasyon görünümünün olumlu seyretmesinden hareketle, Merkez Bankası’nın makro finansal risklerin azaltılabilmesine yönelik politikalar geliştirdiğini ve 29 Kasım 2019 tarihinden itibaren geçerli olacak şekilde,  kredi artış hızına odaklanarak kredi vermeyi teşvik etmeye çalıştığını söyleyebiliriz.

Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.