DİJİTAL ÇAĞIN YOL AÇTIGI YENİ HASTALIKLAR


Dr. Serap Erdem

Dr. Serap Erdem

Okunma 08 Ekim 2026, 14:45

İnternet sayesinde artık hepimiz zamandan ve mekandan bağımsız olarak iletişime geçebiliyoruz. Bunu yapabilmek için internet bağlantısı kurabileceğimiz bir dijital cihaza ve internet erişimine sahip olmamız yeterli. Ancak bizi bu kadar özgürleştiren internet bir o kadar da bağımlı kılıyor.

İnternetin sağladığı iletişim ve erişim kolaylığı yokluğunda yoksunluk belirtileri gösterilmesine neden oluyor. Dijital yorgunluk, aşırı haber ve bilgi bombardımanına maruz kalmanın beklenen bir sonucu. Çoğumuzun yakalandığı sisli beyin sendromunun ise başlıca tetikleyicilerinden biri. Dijital çağ çoğu bilgiyi doğru kavramamızı, anlaşılır ve hatırlanabilir şekilde belleğimizde kayıt altına almamızı da engelliyor. Birçoğumuz konu “bilgi ve bellek” olduğunda zihnimizi çalıştırmak yerine birçok şeyi ekranlara havale ediyoruz. Adres ezberlemek yerine navigasyon kullanmak, bir sürü numarayı boş yere ezberlemek yerine(!) “dijital hafızalar”a kaydetmek gibi. Kullanma zahmetine girmediğimizde beynimiz de belleğimiz de süratle tembelleşiyor.

Artık bilgiye ulaşmamıza bile gerek yok, o bize ulaşıyor nasıl olsa. Sabah uyanınca birkaç sosyal medya platformuna girmemiz yeterli. Peki bilgi, ekranlarımızdan kayıp giderken de öğrenebileceğimiz bir şey mi? Bilgi sandığımız çoğu şey sıradan vasat bilgiler olabilir mi?”

DİJİTAL ÇAĞIN HASTALIKLARI

SİBERKONDRİ

Siberkondri, herhangi bir sağlık sorunu hakkında dijital dünyadan bilgi edinmek demektir.. Bedenimizde hissettiğimiz baş ağrısı veya yorgunluk gibi sıradan bir belirtiyi internet aracılığıyla anlamaya çalışıp, araştırmaya giriştiğimiz zaman kendi kendimize teşhis koyuyoruz. Teşhisi ve şifayı doktorlarda değil sosyal ağlarda, internette ve bloklarda aramaya başlıyoruz. Oysa internette karşılaştığımız her bilgi doğru olmadığı gibi çoğu endişe, abartı ve evhamla yazılmış kişisel yorumlar da olabilmektedir. Sonuç ne mi ? Vücudumuzda hissettiğimiz sıradan bir belirti bir anda ölümcül bir hastalığa dönüşebiliyor.

NETLESSFOBİ

Netlessfobi ise internetsiz kalma korkusu şeklinde özetlenebilecek bir sorundur. Dijital göçmenlerin elektrik kesildiğinde yaşadığı korkunun günümüz dünyasındaki karşılığıdır. İnternet bağımlıların internetsiz ortamda kaldıklarında hissettiği anormal sıkıntı, rahatsız ruh hali olarak da nitelendirilebilir.

NOMOFOBİ

Son olarak, nomofobinin net karşılığı telefonsuz kalırsam ne yaparım korkusu olarak karşımıza çıkmaktadır. Telefonumuzun şarjı bittiğinde ya da onu evde unuttuğumuzda kalbimizin kulağımızda atmaya, stresimiz tavan yapmaya, başımız dönmeye, nefesimiz zorlanmaya başlaması olarak tanınlanabilir.

Siberkondri, ,netlessfobi ve nomofobi dijital çağın yol açtığı 3 psikolojik rahatsızlıktır. Henüz literatürde yeterince bilgi yer almasa da özellikle yeni nesil içerisinde oldukça yaygındır

Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.