Yerli ve milli çip üretimi zaruridir


prof.Dr.Feride Bahar Işın

prof.Dr.Feride Bahar Işın

Okunma 06 Ocak 2022, 14:47

Yüksek miktarda üretiminin maliyet üzerinde ciddi etkisi olan, ölçek ekonomisi bağımlı, oligopol piyasa yapısına sahip, elektrikle çalışan tüm cihazlarda kullanılan yarı iletken çip pazarı dijital ekonominin de belkemiğidir. Türkiye, yerli ve milli çip üretimine odaklanmaktadır.

Yarı iletken çip sektöründe tedarik zinciri; çiplerin karmaşık üretim yapısı, hammaddeden başlayarak üretiminin zaman alması, son kullanma tarihlerinin olması sebebiyle oldukça kırılgandır. Bu durum ise çip üretemeyen ülkelerin, özellikle elektronik alanda, dışa bağımlı olmaları sonucunu doğurmaktadır.

Yarı İletken Endüstrisi Derneği (SIA) ve Boston Consulting Group’un “Küresel Yarı İletken Değer Zincirinin Güçlendirilmesi” raporuna (2021) göre yarı iletken çip üretiminde; elektronik tasarım otomasyonu, çip tasarımı ve gelişmiş üretim ekipmanları gibi Ar-Ge yoğun faaliyetlerde ABD, hükümet teşvikleriyle desteklenen büyük sermaye yatırımlarının yanında sağlam altyapıya ve vasıflı iş gücüne erişim gerektiren çip imalatında Doğu Asya ülkeleri ön plana çıkmaktadır. Daha az beceri ve daha çok sermaye gerektiren montaj, paketleme ve test alanlarında etkili olan Çin ise hem çiplerin ana hammaddesi olan silisyumun en büyük tedarikçisi hem de küresel en büyük tüketici konumundadır.

Küresel yarı iletken çip arzı yeterli değil

Salgınla beraber pazarda oluşan güçlü çip talebine karşın küresel yarı iletken çip arzı yetersiz kalmaktadır. Özellikle, otomotiv sektörü ile kredi kartları ve elektronik üreticileri olmak üzere 169 farklı sektör bu durumdan olumsuz etkilenmiştir. Üretimde yaşanan aksaklıklar, küresel çip üreticilerinin daha yüksek kâr marjlı son teknoloji çiplere yönelik stratejik yatırımlar yapması sonucunda, elektronik aletler ile otomobillerde kullanılan çiplerde üretmek için yeterli donanıma sahip olmamaları ve karantina süreçlerinin de etkisiyle arz noksanlığı oluşmuştur. Salgın sürecinde insanların teknolojik aletlere olan talebinin ve telekomünikasyon şirketlerinin geniş bant altyapısı yatırımlarını artması da çip talebini körüklemektedir. Küresel çip kıtlığını Japonya'daki yangın, Tayvan’daki kuraklık, Teksas’ta yaşanan soğuk gibi çevresel felaketler ile ABD ve Çin arasında yaşanan siyasi ve ticari gerilim de etkili olmuştur.

Coğrafi yoğunlaşma ciddi riskler doğuruyor

Küresel üretimin dörtte üçe yakınının Doğu Asya ülkelerinde gerçekleşmesi sonucu ortaya çıkan coğrafi yoğunlaşma, tedarik zinciri açısından ciddi riskler doğurmaktadır ve ülkelerin kendi kendine yetecek yerelleştirilmiş sistemlere yatırım yapmalarına ya da tedarik zincirini yakın coğrafyada güvence altına almalarına sebep olmaktadır. Kapasitelerini artırmaya çalışan Uzak Doğu’lu çip üreticilerinin ve Avrupa’da hükümetlerinin finansman desteği ile çip üretimini artırmak için yeni tesisler kuran firmaların yanı sıra dünya devi birçok teknoloji firması da kendi çipini üretmeyi planlamaktadır.

Geçici çözümler planlanmakta

Uzun soluklu stratejik eylem planlarının yanı sıra farklı sektörlerde geçici çözümler de planlanmaktadır. Daha kârlı modellerle finansal dengeye odaklanma, az çip gerektiren modellere yönelme, çipleri eklemeden montajı kısmen tamamlanmış araçlar üretme otomotiv sektöründe kullanılan geçici stratejilere örnektir. Türkiye de hem Malezya gibi sektörde tecrübeli ülkelerle stratejik iş birlikleri yaparak hem de milli Ar-Ge çalışmaları ile yerli ve milli çip üretimine odaklanmaktadır. TÜBİTAK BİLGEM tarafından geliştirilen sensörler savunma sanayiimizde kullanılmaktadır. Yerli otomobil TOGG’un güç kontrol sistemi gibi bileşenleri için de milli çipler üretilmesi hedeflenmektedir. Bu alanda yerli ve milli çip üretimi zaruridir.

Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.