STRES KARŞISINDA BAĞIŞIKLIK SİSTEMİMİZ NASIL ETKİLENİR


Dr. Serap Erdem

Dr. Serap Erdem

Okunma 03 Eylül 2019, 11:30

Sürekli psikolojik ya da fiziksel stres altında olmak, merkezi sinir sistemini etkiler. Stres hormonları, iştaha ve sindirime olan etkilerinin yanı sıra, hücresel fonksiyonu değiştirerek diğer hormonlarda dengesizliklere neden olurlar.

Sitokinler gibi bağışıklık sistemi aracıları strese yanıt olarak salınırlar. Stresli olaylar fiziksel bir hasar ya da enfeksiyondan kaynaklanabileceği gibi psikolojik kökenli de olabilir. Kökeni ne olursa olsun, zihin-vücut yanıtı aynı aracılar grubunu içerir. Yaralanma ya da enfeksiyon, iltihaplanmayı tetikler ve böylece mikrop akışının azalmasına ve iyileşmenin hızlanmasına katkıda bulunur. Uyku bozuklukları, halsizlik, iştah ve ilgi kaybı gibi “hastalık davranışları” çoğumuza tanıdık gelecektir. Bu davranışlar, sinir sisteminin hastalığa yanıtının sonucudur. Birkaç gün sonra bu enfeksiyon iyileşir ve kendinizi normal hissedersiniz; ancak iltihaplanma, enfeksiyon geçtikten sonra da devam edebilir. Bunun en büyük nedeni psikolojik strestir.

Adrenalin ve Kortizol Hormonu

Sürekli psikolojik ya da kötü beslenme gibi fiziksel stres altında olmak, merkezi sinir sistemini etkileyerek adrenalinin aralıksız hücumuna neden olacaktır. Bu, stresle baş etmemize yardımcı olmak için doğanın bize sunduğu bir yoldur. Adrenalin ve kortizol hormonu, pek çoğumuzun yakından tanıdığı “savaş” ya da “kaç” yanıtını aktive eder. Günümüzün hızlı yaşam şartları, kortizol ve adrenalin seviyelerinde büyük dalgalanmalara yol açar. Bu yüzden, gereksiz yere, görünmeyen bir düşmanla savaşmaya hazır haldeyiz.

Psikolojik Stres Yaşlanmayı Hızlandırır

Yoğun stres dönemlerindeyken en sık karşılaştığımız şikâyetlerin başında sindirim bozuklukları gelir. Enerji, kaslarımıza güç vermek, kan akışımızı artırmak ve uyanıklılığımızı çoğaltmak için ve beklemede olan tehlikeden kaçabilmemiz amacıyla gastrointestinal (mide-bağırsak) kanaldan başka alanlara aktarılır. Enfeksiyon ya da travma iştahta azalma yapar, oysa psikolojik stres muhtemelen atıştırma ihtiyacını artırarak devamlı bir şeyler yemenize yol açacaktır. Stres hormonları, iştaha ve sindirime olan etkilerinin yanı sıra, hücresel fonksiyonu değiştirerek insülin ve seks hormonları gibi diğer hormonlarda dengesizliklere neden olurlar. Sürekli psikolojik stres altında kalmak, sitokinlerin iltihaplanmayı teşvik ettiği bir döngü oluşturarak hücre ve gen hasarını artırıp yaşlanmayı hızlandırırlar.

Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.