Türkiye’nin Dijital Geleceği Fiber, 5G ve Yapay Zekâ ile Şekilleniyor
Vodafone Türkiye CEO’su Engin Aksoy, Türkiye’nin dijital dönüşüm yolculuğunu, altyapı ihtiyaçlarını ve geleceğe dair öngörülerini değerlendirdi.
Türkiye’nin fiber ve mobil altyapısı mevcut dijital ihtiyaçları karşılamak için yeterli mi?
Türkiye’de mevcut fiber uzunluğu 657 bin kilometre. Dijital ihtiyaçları karşılamak için bu uzunluğun yaklaşık 2 milyon kilometreye ulaşması, bunun için de fiber hattını her yıl bir önceki yıla göre yüzde 17 artırmak gerekiyor. Fiber altyapının yaygınlaşmasının, altyapı sahipliğinin yapısal ayrışmayla tamamen bağımsız bir şirket tarafından yönetilmesiyle mümkün olacağına inanıyoruz. Ayrışmayla sadeleşmiş yönetim stratejileri; kurum içi etkin uygulamalar, yönetim motivasyonu ve nihayetinde genel verimliliğin artmasını sağlayabiliyor. Tüm operatörlere açık ve eşit hizmet veren bir altyapı firmasının varlığı, altyapının en verimli şekilde kullanımını sağlayacak, perakende piyasada artan rekabetle yatırımın aboneliğe dönüşmesi hızlanacaktır. Bununla birlikte, fiber altyapının devredileceği şirketin, ister bir ortak altyapı şirketi olsun, ister başka bir şirket, mobil altyapıdakine paralel şartlarla lisans ücreti ödeyerek bu hakka sahip olması gerektiğini düşünüyoruz.
5G’nin yaygınlaşması sadece hız artışı mı yoksa yeni iş modelleri mi getirecek?
5G, kurumlar için yepyeni fırsatlar sunacak. Gerçek zamanlı veri toplama, otomasyon ve uzaktan izleme, artırılmış ve sanal gerçeklikle kişiselleştirilmiş alışveriş deneyimleri 5G ile mümkün hale gelecek. 5G, özellikle sanayide bir devrim etkisi yaratacak. 5G en temelde gecikme süresini 30-50 milisaniyeden 1 milisaniyeye düşürüyor. Bu sayede makineler birbiriyle neredeyse anlık iletişim kurabiliyor. Bu da 10 kat daha fazla verimlilik sağlıyor. Bu sayede işletmelerin üretimleri, çıktıları ve iş süreçleri olumlu anlamda etkilenecek. Dolayısıyla, sanayide görülmemiş üretkenlik seviyelerinin kilidi açılacak. Bugün dünyadaki örneklere baktığımızda, 5G teknolojileri fabrikalarda, mağazalarda, ulaşım altyapısında, limanlarda uygulanıyor; verimlilik artışı, maliyet tasarrufu gibi operasyonel faydalarla beraber kullanıcı deneyimini iyileştiriyor. Lojistik sektörünü ele alalım. 5G, filoların gerçek zamanlı izlenmesi, araçların bakım ihtiyaçlarının çok önceden öngörülerek iş kaybının önlenmesi veya depo operasyonlarının otomasyonu gibi imkânlar yaratarak bu sektörde çok önemli verimlilik fırsatları sağlayacak.
Artan siber saldırılar karşısında telekom altyapılarının güvenliği nasıl sağlanıyor?
Dijitalleşme arttıkça siber güvenlik konusu da teknik bir başlık olmaktan çıkıp stratejik bir zorunluluğa dönüşüyor. Küresel siber güvenlik pazarının 2030’a kadar 500,7 milyar dolara ulaşması bekleniyor. Vodafone olarak, müşterilerimizin kritik uygulamalarını kesintisiz, güvenli ve verimli şekilde yönetmeye önem veriyoruz. Ankara ve İstanbul’da bulunan Siber Güvenlik Operasyon Merkezlerimiz ile müşterilerimize 7/24 kesintisiz koruma sağlıyoruz. Ankara’da bulunan merkezimizde 500’den fazla metrikle sistem takibi yapabiliyoruz. İşletmelerdeki siber olayların izlenmesini, raporlanmasını ve şüpheli olaylara anında müdahale edilmesini sağlıyoruz. Ayrıca, işletmelere siber güvenlik altyapılarının oluşturulması ve geliştirilmesi konusunda proje bazlı çözümler sunuyoruz. Toplamda 800'ü aşkın siber güvenlik müşterisine hizmet veriyoruz.
Yapay zekânın telekomünikasyon sektörüne yansımaları nasıl?
Yapay zekâya yalnızca önemli bir teknoloji olarak değil; müşterilerimiz, çalışanlarımız ve hissedarlarımız için büyük bir dönüştürücü güç olarak bakıyoruz. Geleneksel yapay zekâyı müşteri ihtiyaçlarını en doğru zamanda, en kişisel ve uygun şekilde karşılamak amacıyla kullanıyoruz. Üretken yapay zekâ ise 2022’de hayatımıza girdi. Kişisel dijital asistanımız TOBi ile bu alanda önemli bir adım attık. Bayilerimize sunduğumuz yapay zekâ destekli asistanlarımızdan Vodafone Türkiye GPT'mizi geliştirmeye kadar pek çok projede yoğun çalışmalar yürütüyoruz. Milyonlarca müşterimizin her birinin kendine özel bir ürün önerisi olması için yapay zekâ ve kişiselleştirme araçlarından yararlanıyoruz. Müşterilerimize sunduğumuz tüm teklifleri ve cihaz alım limitlerini gelişmiş makine öğrenmesi modelleriyle kişiselleştiriyor, makine öğrenmesi algoritmaları kullanarak müşteri verilerini işliyor ve her bireyin ihtiyaçlarına en uygun çözümleri sunuyoruz. Şebekemizde uygulamaya aldığımız yapay zekâ tabanlı Şebeke Kalite Endeksi ile her bir müşterimizin kullanımına göre ağırlıklı bir skor hesaplayarak şebekemizde yaşadığı deneyimi takip edebiliyoruz. Bir müşterimiz, çağrı merkezimizi aradığında veya kişisel dijital asistanımız TOBi üzerinden bize ulaştığında, son günlerde aldığı hizmet kalitesinde olumsuz yönde bir değişim olduysa, bunu görebiliyor ve müşterimize daha hızlı bir şekilde çözüm üretiyoruz.
