Belirsizlik Döneminde KOBİ’ler İçin Finansal Güvence

Artan ekonomik belirsizlik ortamında KOBİ’ler için çalışan bağlılığı ve finansal güvence her zamankinden daha kritik hale geliyor. BES ve hayat sigortası çözümleri, hem çalışan refahını artıran hem de işletmelere uzun vadeli avantaj sağlayan stratejik araçlar olarak öne çıkıyor. AXA Hayat ve Emeklilik Başkanı Selçuk Adıgüzel, bu dönüşümün KOBİ’ler için önemini ve geleceğe yönelik fırsatları değerlendiriyor.

Türkiye’de ekonomik dalgalanmaların yoğun olduğu dönemlerde KOBİ’ler çalışan bağlılığını artırmak için BES ve hayat sigortası çözümlerini nasıl değerlendirmeli?

Dünyada ve ülkemizde giderek artan belirsizlik ortamı gerek bireylerin gerekse işletmelerin geleceğe yönelik planlama yapmalarını zorlaştırıyor. AXA Grubu’nun her yıl düzenli olarak yayınladığı “Gelecek Riskleri Raporu”nda yer alan iklim değişikliği, siber riskler, toplumsal hareketler, finansal istikrar ve çalışma hayatının geleceğine ilişkin başlıca risklerin artık sadece işletme faaliyetlerini değil, bireylerin hayatlarını da doğrudan etkilediğini görüyoruz. Her kesim için geleceğe yönelik güvence arayışı artıyor. Dolayısıyla çalışanlar da şirketlerinden kendileri ve aileleri için oluşabilecek risklere karşı çözümler talep ediyorlar. Sigorta ve emeklilik şirketleri söz konusu korunma ve tasarruf açıklarını önlemeye yönelik çalışan fayda paketleri sunuyorlar. Korunma tarafında yaşamsal riskler için grup hayat ve grup ferdi kaza ürünleri mevcut. Bu ürünlerde işveren tarafından ödenen sigorta primleri karşılığında çalışanların vefat, kaza sonucu vefat, kaza veya hastalık sonucu tam ve daimi maluliyet riskleri teminat altına alınıyor. Bir risk gerçekleşmesi durumunda çalışanların ailelerine tazminat ödenerek finansal güvence sağlanıyor. Tasarruf tarafında ise işveren ve çalışanların belirli oranlarda düzenli katkı payı ödedikleri ve çalışanların adına birikim yaptıkları “İşveren Grup Emeklilik Sistemleri (İGES)” mevcut. Bu şekilde Bireysel Emeklilik Sistemine dahil olmuş çalışanların tasarrufları emeklilik yatırım fonlarında değerlendirilerek büyüyor. Ayrıca devlet katkısı da bu birikimlere ekleniyor. İşverenlere de bu konuda vergi avantajı sağlanıyor.

Küçük ve orta ölçekli işletmeler için grup BES uygulamalarının şirketlere sağladığı en önemli avantajlar neler?

İnsan Kaynaklarının verimliliğine yönelik yapılan birçok araştırma çalışanların refah durumunun yani fiziksel, zihinsel ve finansal olarak yaşam kalitesinin iş yerindeki verimliliği ve bağlılığı direkt etkilediğine işaret ediyor. Demografik olarak hızla değişen işgücü arzı, genç jenerasyonların çalışma hayatında yer almaya başlaması ve pandemi sonrası çalışma koşullarındaki değişim, tecrübeli ve yetkin çalışan kaynağının önemini daha da öne çıkarıyor. Bu nedenle büyük ölçekli işletmeler kurumsal dayanıklılıklarını artırmak adına bu alana daha fazla yatırım yapmaya başladılar. Küçük ve orta ölçekli işletmeler için de aynı ihtiyaçlar geçerli ancak kaynakların sınırlı olması sebebiyle çalışan sayısı ve bütçeden ayrılacak pay belirlenerek İşveren Grup Emeklilik Sistemleri (İGES) ve grup hayat sigortalarında planlama yapmak ve çalışan refahına yatırım yapmak mümkün. Ayrıca vergi avantajlarının da bu planlamaya kısmi destek vereceğini hatırlamamız lazım.

KOBİ sahipleri genellikle emeklilik ve birikim planlamasını erteliyor. Sizce işletme sahiplerinin en sık yaptığı finansal gelecek hataları neler?

Ekonomideki dalgalanmalar ve yüksek enflasyonist ortam işletmeleri genellikle kısa süreli planlamaya yönlendiriyor. Ticari kaygılar ve yıllık bütçe konuları, işletmelerin dayanıklılığını ve sürekliliğini sağlayan risk yönetimi, iş sürekliliği, afet ve kriz yönetimi konularının önüne geçebiliyor. Ne yazık ki deprem benzeri afetlerde, tedarik zincirlerinde yaşanan bozulmalarda veya operasyonların gerek teknik gerekse insan kaynaklı sebeplerden kesintiye uğraması durumlarında ihtiyacın önemi daha net anlaşılabiliyor. Sigortacılar olarak risk meydana geldiğinde hazırlıklı olan ve olmayan işletmelerdeki etkiyi birinci elden gözlemleyebiliyoruz. Dolayısıyla bugün bütçe nedeniyle yapılan kesintiler ile sigorta ve emeklilik planlamalarındaki ertelemeler ileride daha maliyetli sonuçlara neden olabilir. Ayrıca işletmeler açısından bazı risklerin marka bilinirliğine ve saygınlığına da etki edebileceğini belirtmeliyiz.

Çalışanların finansal güvenlik beklentileri değişirken, işverenlerin sunduğu yan haklarda hayat sigortası ve BES’in rolü nasıl dönüşüyor?

Sigorta ve emeklilik şirketleri tarafından sunulan hizmet ve ürünler, teknolojik gelişmeler ve ekonomik koşullar çerçevesinde sürekli güncelleniyor. Teknolojinin bilgiye erişimi kolaylaştırmasıyla birlikte sigortalılar ve çalışanlar ekonomiyi, piyasaları anlık takip ederek ürün ve hizmetlerde karşılaştırmalar da yaparak beklentilerini şirketlere anında iletiyorlar. Uzayan yaşam süreleri ile ekonomideki belirsizliklerin artması, sağlık hizmetleri ve yaşam maliyetlerine etki ederken finansal güvence ihtiyacını daha da önemli hale getiriyor. Artık çalışanlar emekliliklerinde mevcut birikimlerinin yaşam kalitelerini sürdürmeye yeterli olup olmayacağını etkin şekilde sorguluyorlar. Birikimlerinin enflasyon karşısında erimesini önleyebilecek, azami finansal getiri hedefleyen ve risklere karşı koruma sağlayan hayat, sağlık ve emeklilik teminatları içeren bütünleşik çözümler talep ediyorlar.

Özellikle aile şirketi yapısındaki KOBİ’lerde, şirket sahiplerinin hem kendi gelecekleri hem de çalışanları için nasıl bir uzun vadeli finansal güvence planı oluşturması gerekir?

Bir veya birden çok jenerasyonun yoğun emekleri ile kurulmuş olan, günümüzde de faaliyetlerine başarılı şekilde devam eden aile şirketleri için en önemli konu işletmenin dayanıklı ve kalıcı şekilde saklanabilmesidir. Böylelikle işletme gelecek nesillere finansal varlıklarıyla, itibarıyla, kültürü ve yetişmiş insan kaynağı ile devredilebilecektir. Bu stratejik değerler aslında işletme sahibinin ve ailesinin esenliği ile de özdeşleştiğinden risklerin yönetimi için can ve mal sigortası ürünlerinden faydalanılmalıdır. Bu sigortaların hem bireysel hem de kurumsal açıdan uygulamaları mevcuttur. Örneğin işletme sahibi çalışanlarının hayatlarını grup hayat sigortası ile teminat altına alırken kendisi ve ailesi için de bireysel hayat sigortası ürünlerinden faydalanabilir ya dakendi tasarruflarını BES sisteminde değerlendirirken çalışanları için de İşveren Grup Emeklilik Sistemleri (İGES) planlarından faydalanabilir. Sağlık riskleri açısından da aynı durum geçerlidir. İşletme çalışanlarının sağlığı grup sağlık sigortaları ile teminat altına alınabilmektedir. Özetle bu kombinasyonlar ile işletmenin büyüklüğüne ve ihtiyaçlarına uygun özel çözümler geliştirilmesi mümkündür.

Dijitalleşmenin hızlandığı bir dönemde AXA Türkiye Hayat Emeklilik olarak KOBİ’lere sunduğunuz yeni nesil çözümler ve hizmetler neler?

Dijitalleşmenin artması ile hizmetler daha hızlı ve kesintisiz şekilde sigortalılara ulaştırılmaya başlandı. Kurumsal müşteriler açısından sigorta ve emeklilik şirketleri ile yürütülen operasyonların verimliliği çok önemli hale geldi. Süreçlerin hızlı şekilde otomasyon ile çözümlenmesi, mükerrer işlem yapılmaması ve kurumlara ek işgücü maliyeti oluşturmaması gerekiyor. AXA Türkiye olarak teknolojiye her zamankinden daha fazla yatırım yapıyoruz. Müşteri talep yönetim sistemimiz çoklu kanallardan entegre şekilde hizmet verdiği için sigortalılarımızın bize talepleri için erişiminde gecikme yaşatmıyoruz. Yasal düzenlemelerin imkan verdiği ölçüde müşterilerimize self servis işlem yapabilme imkanı sunuyoruz. Örneğin, yoğun bir günlük operasyon olan Otomatik Katılım Sistemine (OKS) çalışan giriş ve çıkış işlemlerini kurumsal müşterilerimiz kendileri yapabiliyor. Hayat sigortaları çerçevesinde büyük ölçekli çalıştığımız kurumsal müşterilerimiz ile webservice entegrasyonlarımız mevcut çalışan poliçe giriş, iptal ve tahsilat işlemleri herhangi bir müdahaleye gerek kalmadan otomatik şekilde gerçekleştiriliyor.

Önümüzdeki 5 yılda Türkiye’de bireysel emeklilik ve hayat sigortacılığı alanında KOBİ’leri etkileyecek en önemli trendler sizce hangileri?

Gelecek dönemi ekonomik koşullar ve teknolojik gelişmeler şekillendirecek. Çalışanlardan gelecek güvencesi ve yaşam kalitesi artışına yönelik olarak yan haklarda çeşitlenme ve kişiselleştirme talepleri bekleyebiliriz. Bugün sunulmakta olan ürünlerin büyük çoğunluğu genel ihtiyaçlara cevap veren çözümler. Ancak, çalışan profilleri giderek farklılaşıyor. Örneğin, 18 yaş altı BES uygulaması ile çok önceden emeklilik sistemine girmiş olan genç bir çalışan, şirketinden sözleşmesine katkıda bulunulmasını veya şirket planına dahil olmayı talep edebilecektir. Diğer taraftan emeklilik dönemi yaklaşmakta olan bir çalışan ise emeklilik sonrası sağlık sigortası primlerinin emeklilik planındaki birikimlerinin getirilerinden karşılanması isteyebilecektir. Özetle; farklı çalışan profillerinin farklı talepleri olacaktır. Teknolojik açıdan baktığımızda veri ve yapay zekanın kullanımı açık bankacılık ve açık sigortacılık uygulamalarının gelişimine katkıda bulunacaktır. Önümüzdeki dönemde çalışan bazında ihtiyaçlar tam olarak belirlenerek kişiselleştirilmiş sigorta ürünleri ve emeklilik planları oluşturulabilecek ve işletmelerin çatısı altında bu ihtiyaçlar karşılanabilir hale gelecektir.